ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးတကယ္ရွိပါသလား ? ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးတကယ္ရွိပါတယ္။ အပုိင္း(၄)

Posted by danyawadi

ရုိဟင္ဂ်ာသည္ ဥပေဒေၾကာင္းအရတုိင္းရင္းသားရွိခဲ႔

ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးသည္တုိင္းရင္းသား ျမန္မာလူမ်ဳိးစုတစ္စုျဖစ္ပါသည္။ အာဏာရွင္(မဆလ) အစုိးရႏွင္႔ စစ္ အစိုးရတုိ႔က သမုိင္းကုိလ်စ္လွ်ဴရႈၿပီး ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးကုိၿငင္းေနၿခင္းၿဖစ္သည္။ ျမန္မာ သမိုင္းမွာလည္း ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအား တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုတစ္စုအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသည္မွာ သမုိင္း အေထာက္ အထားအရခုိင္ လုံေနသည္။္။ ၁၈၆၄ ခုႏွစ္ နဳိင္ငံၿခားသားအက္ဥပေဒအရ လည္းေကာင္း၊ ဘုိးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ကတည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရွိေနေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ မ်ား ကို (၁၉၄၇-၁၉၇၄ ) ဖြဲ ့စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ အရလည္းေကာင္း ၊ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သားျဖစ္ တည္မႈ႔ ဥပေဒ ႏွင္ ့ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ျမန္မာႏိုင္ငံသား ဥပေဒမ်ားအရ ရိုဟင္ဂ်ာ လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ၁၈၂၃ ခုႏွစ္မတိုင္မီကပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းပင္မႏိုင္ငံအျဖစ္ အေျခခ်ေန ထိုင္ခဲ့ေသာ လူမ်ိဳးစုျဖစ္သည္ဟု အတည္ျပဳခဲ့သည္။ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္တြင္လည္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ ဆန္းက စစ္ေတြျမိဳ႔ကိုသြားျပီး ရိုဟင္ဂ်ာေခါင္းေဆာင္မ်ားနဲ႔ ေတြ႔ဆံုျပီး တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ားနဲ႔ တန္းတူအခြင့္အေရးေပးမယ္လို႔ ကတိက၀တ္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ လြတ္လပ္ေရး ရျပီးကာလမွာ ရုိဟင္ဂ်ာတုိ႔၏ ႏိုင္ငံေရး လူမႈေရး ႏွင့္ စီးပြါးေရးေတြမွာ လ်စ္လွ်ဴရႈထားသည္။

သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္မွ ေဖေဖၚ၀ါရီလတြင္ ထုတ္ေ၀သည့္ Independence စာေစာင္ ရိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံသူမ်ား အေၾကာင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထိုင္းသတင္းစာမ်ားမွ ကူးယူေဖၚျပသည္ ဟူေသာ ေဆာင္း ပါး၌ “ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ လူဦးေရ ၇ သိန္းကေန၊ ၁.၅ သန္းထိရွိၿပီး ေအဒီ ၇-ရာစုေလာက္ က ရခိုင္ျပည္ ေျမာက္ပိုင္းတ၀ိုက္စီးပြား ကုန္သြယ္အလုပ္နဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ် လာ တဲ့ အာရပ္လူမ်ိဳးစုကေန တဆင့္ မူဆလင္ျဖစ္လာသည္” ဟု ေရးသားေဖၚျပထား သည္။

           ၁၄၀၄-ခု ေလးၿမိဳ႕ေခတ္၌ မင္းေစာမြန္ ဘုရင္လက္ထက္ ရခိုင့္ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္ကို ဗမာ ဘုရင္သိမ္းပိုက္သျဖင့္ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းေစာမြန္သည္ ဘဂၤလားေဒသရွိ ေဂါလ္ေဒသသို႔ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ခဲ့ရသည္။ ေဂါလ္ကေကာင္း မြန္စြာ လက္ခံခဲ့သည္။ ဘဂၤလားေဂါလ္ ဆူလတန္ဘုရင္၏ အကူအညီျဖင့္ ရခိုင္ထီးနန္းကို အရယူခဲ့ရသည္။ ေအဒီ ၁၄၃၀-တြင္  ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕တည္ ၍  ေျမာက္ ဦးေခတ္ကို စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့ပါသည္။ ေျမာက္ဦးေခတ္တြင္ ရခိုင့္ တပ္မေတာ္၌ အာရပ္မွစစ္ သည္ေတာ္မ်ား၊ ဥေရာပမွ ေပၚတူဂီမ်ားႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔ပါ အမႈေတာ္တမ္းခဲ့သည္ကိုေတြ႔ရွိရ သည္။ ယင္းအာရပ္မွစစ္သည္ေတာ္ မ်ိဳးဆက္အမ်ားစုမွာ သံတြဲ၊ ရမ္းၿဗဲကြၽန္းႏွင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ပတ္၀န္း က်င္တြင္ ေနထိုင္ၾကပါသည္။ ယင္းတို႔ကို ရခိုင္တို႔က ကမန္ဟု ေခၚေ၀ၚၿပီး ရခိုင္ျပည္၌ တိုင္းရင္း သား မ်ိဳးႏြယ္စုအျဖစ္ အသိ အမွတ္ျပဳ ထားပါသည္။ ယင္းမူဆလင္ ဘာသာ၀င္ ကမန္တို႔သည္ ရခိုင္ျပည္၌ ျပႆနာဖန္တီးျခင္း၊ ရခိုင္တို႔ႏွင့္ ဘာသာေရး အဓိကရုဏ္း၊ လူမ်ိဳးေရးအဓိကရုဏ္း ဖန္တီးျခင္းမ်ိဳးကို လံုး၀ျပဳ လုပ္ျခင္း မရွိဘဲ၊ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ရခိုင္ လူမ်ိဳး အေပၚ သစၥာရွိရွိျဖင့္ ရခိုင္တို႔ႏွင့္ ေအးအတူ ပူအမွ် ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္လာခဲ့ၾကေသာ ကမန္လူမ်ိဳး တမ်ိဳးမ်ားရွိသကဲ့သို႔  အစၥလာမ္ ဘာသာကိုးကြယ္ၾကေသာ ရခိုင္မြတ္ေလင္တိုင္းရင္းသား (ရုိဟင္ဂ်ာ) လူမ်ိဳး မ်ားလည္းရွိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း အစၥလာမ္ဘာသာ ျပန္႔ႏွံ႔ပုံကုိ ေလ့လာခဲ့ရာ ေအဒီ ၈-ရာစုႏွင့္ ၁၆-ရာစု အတြင္း ပါ႐ွန္းႏွင့္ အာရဗ္သေဘၤာမ်ား ေရေၾကာင္းသြားလာျခင္းသည္ အေ႔႐ွဖ်ား ပင္လယ္မ်ား တြင္ပင္လယ္မ်ားတြင္ လႊမ္းမုိးခဲ့သည္။ ၎ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေရာင္း၀ယ္ေရးစခန္း မ်ားသုိ႔ လည္း ပါ႐ွန္ႏွင့္ အာရဗ္ကုန္သည္တုိ႔ အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့သည္။ ေအဒီ ၁၆၆၀ တြင္ အိႏၵိယ ျပည္ ၌ ႐ွာဂ်ဟန္ ဘုရင္ ကြယ္လြန္ခဲ့ရာ သားေတာ္ ႐ွာ႐ႈဂ်ာသည္ ေနာင္ေတာ္ ၾသရန္အဇစ္ႏွင့္ နန္းလုခဲ့ရာ အေရးနိမ့္ သျဖင့္ ရခိုင္ဘုရင္ စႏၵသုဓမၼမင္း (၁၆၅၂-၁၆၈၄)ထံ အကူအညီေတာင္း ခုိ၀င္လာခဲ့သည္။ စႏၵသုဓမၼ မင္းအား ကတိမတည္ဟုဆုိရာ ႐ွာ႐ႈဂ်ာက ပုန္ကန္ခဲ့ရာ ႐ွာ႐ႈရ်ာက်ဆုံးခဲ့ၿပီး သူ၏ အေျခြအရံမ်ား ကမန္(ေလးသည္ေတာ္)တုိ႔အား ရခိုင္ ဘုရင္၏ ကုိယ္ရံေတာ္ တပ္ဖြဲ႕ ခန္႔ထားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း အစၥလာမ္ဘာသာ ျပန္႔ႏွံ႔ပုံကုိ ေလ့လာခဲ့ရာ ေအဒီ ၈-ရာစုႏွင့္ ၁၆-ရာစုအတြင္း ပါ႐ွန္းႏွင့္ အာရဗ္သေဘၤာမ်ား ေရေၾကာင္းသြားလာျခင္းသည္ အေ႔႐ွဖ်ား ပင္လယ္မ်ားတြင္ လႊမ္းမုိးခဲ့သည္။ ၎ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေရာင္း၀ယ္ေရးစခန္း မ်ားသုိ႔ လည္း ပါ႐ွန္ႏွင့္ အာရဗ္ကုန္ သည္တုိ႔ အေျခခ်ေနထိုင္ခဲ့သည္။ ေအဒီ ၁၆၆၀ တြင္ အိႏၵိယ ျပည္ ၌ ႐ွာဂ်ဟန္ဘုရင္ ကြယ္လြန္ခဲ့ရာ သားေတာ္ ႐ွာ႐ႈဂ်ာသည္ ေနာင္ေတာ္ ၾသရန္အဇစ္ႏွင့္ နန္းလုခဲ့ရာ အေရးနိမ့္သျဖင့္ ရခိုင္ဘုရင္ စႏၵသုဓမၼမင္း (၁၆၅၂-၁၆၈၄)ထံ အကူအညီေတာင္း ခုိ၀င္လာခဲ့သည္။ စႏၵသုဓမၼမင္းအား ကတိမတည္ ဟုဆုိရာ ႐ွာ႐ႈဂ်ာက ပုန္ကန္ခဲ့ရာ ႐ွာ႐ႈရ်ာက်ဆုံးခဲ့ၿပီး သူ၏ အေျခြအရံမ်ား ကမန္(ေလးသည္ေတာ္) တုိ႔အား ရခိုင္ ဘုရင္၏ ကုိယ္ရံေတာ္ တပ္ဖြဲ႕ ခန္႔ထားခဲ့ သည္။

စႏၵ၀ိဇယ (၁၇၁၀-၁၇၃၁)လက္ထက္က်မွ ထုိကမန္တုိ႔အား ႏွိပ္ကြပ္ခဲ့သည္။ မ်ားစြာ ေသာ ကမန္တုိ႔အား ရမ္းၿဗဲကၽြန္း၊ စစ္ေတြအနီး သင္းဂနက္၊ သာယာကုန္းေက်း႐ြာမ်ားသုိ႔ ပုိ႔ထားခဲ့သည္။ ရခိုင္ ျပည္နယ္ ကမန္မြတ္စလင္မ္တုိ႔အျပင္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ အေ႔႐ွပိုင္းေဒသ မ်ား၊ ရမ္းၿဗဲကၽြန္းႏွင့္ သံတြဲ တစ္၀ိုက္တြင္ တုိင္းရင္းသားျဖစ္ၾကေသာ အစၥလာမ္ဘာသာ ကုိးကြယ္သည့္ ရခိုင္မ်ား အႏွံ႔အျပား႐ွိ ေနသည္။

၁၅၃၉ ေအဒီတြင္ တပင္ေ႐ႊထီး ပဲခူးကုိ တိုက္ခိုက္ခဲ့စဥ္ ၁၅၉၉ ေအဒီတြင္ ေတာင္ငူဘုရင္ ပဲခူးကုိ တိုက္ခိုက္ခဲ့စဥ္တြင္ ဖမ္းဆီးရမိေသာ မြတ္စလင္မ္မ်ား ၁၅၄၇ ေအဒီတြင္ တပင္ေရႊထီး ၿမိဳ႕ေဟာင္းၿမိဳ႕ ကုိ ၀င္တိုက္ခဲ့စဥ္ႏွင့္ ၁၇၀၇ ေအဒီတြင္ စေနမင္း၏ အရာ႐ွိမ်ား သံတြဲကုိ တုိက္ခိုက္ခဲ့စဥ္ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ ေသာ မြတ္စလင္မ္မ်ား၊ ၁၆၁၃ ေအဒီတြင္ အေနာက္ဘက္လြန္မင္း သန္လ်င္ကုိ တိုက္ခိုက္ခဲ့စဥ္ သန္ လ်င္ၿမိဳ႕ က်ၿပီးစအခါ ဒီဗရစ္တုိ၏ ေနာက္လိုက္ မြတ္စလင္မ်ား (သုိ႔မဟုတ္) စစ္ပြဲၿပီးစ အခ်ိန္ေနွာင္း မွ ေရာက္ ႐ွိလာေသာ သေဘၤာမ်ားမမြတ္စလင္မ်ားအား ေ႐ႊဘုိခ႐ိုင္၊ ေျမဒူး၊ စစ္ကိုင္းခ႐ိုင္၊ ပင္းယႏွင့္ ခံလူး၌ လည္းေကာင္း၊ ေက်ာက္ဆည္ခ႐ိုင္ လက္ပံ၌လည္းေကာင္း၊ ရမည္းသင္းခ႐ိုင္ ယင္းေတာ္ တုိ႔၌လည္းေကာင္း ေနရာခ်ထားခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

ဘုိးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၆၃-ခုႏွစ္ (၁၈၀၁ ေအဒီ) နယုန္လျပည့္ေက်ာ္ ၂-ရက္တြင္ ေ႐ႊတိုက္ပုရပိုက္မွ ေက်ာက္တစ္လုံးကုိ ဗုိလ္မင္းရဲလွ ေက်ာ္ထင္ ေရးကူးေသာ စစ္တမ္းတြင္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၀၆၀ မွ ၁၀၇၆ အထိ နန္းစံေသာ အင္း၀ စေနမင္း လက္ထက္တြင္ ရခိုင္ဘက္မွ ၀င္ေရာက္လာေသာမြတ္စလင္ ၃၀၀၀ ေက်ာ္အား ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၀၇၀ (၁၇၀၉ ေအဒီ)တြင္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ၁၂-ေနရာ ၌ ေနရာခ်ထားခဲ့ေၾကာင္းေတြ႕ရသည္။

(၁) ေတာင္ငူ (၂) ရမည္းသင္း (၃) ေညာင္ရမ္း (၄) ယင္းေတာ္ (၅) မိတၳီလာ (၆) ပင္းတလဲ (၇) တဘက္ဆြဲ (၈) ေဘာဓိ (၉) သာစည္ (၁၀) စည္ပုတၱရာ (၁၁) ေျမဒူး (၁၂) ဒီပဲယင္း စသည္တုိ႔ တြင္ ျဖစ္သည္။
အထက္ေဖာ္ျပပါအတုိင္း အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္တုိ႔သည္ အာရဗ္သေဘၤာမ်ားပ်က္၍ ၀င္ေရာက္ေန ထိုင္ခဲ့ျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အာရဗ္ပါ႐ွန္ကုန္သည္မ်ား ကူးသန္း ေရာင္း ၀ယ္  ေရး စခန္း မ်ား ဖြင့္လွစ္ခဲ့ျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေရၾကည္ရာ ျမက္ႏုရာ သုိ႔ ေ႔႐ႊေျပာင္းေနထိုင္ ခဲ့ျခင္းျဖင့္ လည္းေကာင္း ပ်ံ႕ႏွံ႔လာခဲ့ေၾကာင္း သိ႐ွိရသည္။

တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိး မ်ား ( ၁၄၄ ) မ်ဳိး ႏွင္႔ နဳိင္ငံၿခားသားလူမ်ဳိး ( ၂၆ ) မ်ဳိး

 

           ၿပည္ထဲေရးႏွင္႔သာသနာေရးဝ္ၾကီးဌာန၊လူဝင္မႈၾကီးၾကပ္ေရးႏွင္႔ၿပည္သူ႔အင္အား  ဦးစီးဌာန မွ ၁၉၇၂ခုႏွစ္ တြင္ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝေသာ (ပုံစံေရးသြင္းရ္ညႊ္ၾကားခ်က္ ) စာအုပ္စာ မ်က္ ႏွာ ( ၄၃ ) ပူးတြဲ (က)  လူမ်ဳိးမ်ား စာရင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္ရွိ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိး မ်ား ( ၁၄၄ ) မ်ဳိး ႏွင္႔ နဳိင္ငံၿခား သားလူမ်ဳိး ( ၂၆ ) မ်ဳိး ဟုေဖၚၿပထားသည္။

နဳိင္ငံၿခားသားလူမ်ဳိး ( ၂၆ ) မ်ဳိးထဲတြင္ ဒုိင္းနက္ လူမ်ဳိးကုိလည္း နဳိင္ငံၿခားသား လူမ်ဳိးအၿဖစ္ သတ္မွတ္ထားသည္။

သုိ႕ေသာ္ ၿမန္မာ႔ဆုိရွယ္လစ္လမ္းစဥပါတီဗဟုိဌာနခ်ဳပ္က ၁၉၇၆ ခုွစ၊ဇႏၷဝါရီ လ ၊ ပထမ အၾကိမ္ ထုတ္ေဝေသာ တုိင္းရင္းသားရုိးရာဓေလ႔ထုံးစံမ်ား ( ရခုိင္ ) စာအုပ္တြင္ဒုိင္းနက္ ကုိတုိင္းရင္း သား မ်ဳိး ႏြယ္ စုအၿဖစ္ထည္႔သြင္း အသိအမွတ္ၿပဳထားသည္ကုိေတြ႔ရသည္။

  မွတ္ခ်က္။           ။ ထုိအခ်ိန္က ၎ ( ၁၄၄ ) မ်ဳိးတြင္ ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးလည္း   အပါအဝင္ၿဖစ္သည္။

 (ကုိးကား။  ။တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုဘဝသစ္ထူေထာင္ေရးပါတီသတင္းလႊာ(ကင္းလႊတ္ခြင္႔ သက္ ေသခံ လက္မွတ္ – အမိန္႔အမွတ္ ၂/၈၉ အရ ၁၉၈၉ ကင္းလႊတ္ အမွတ္ န/သ-၀၈၅ ၿဖင္႔)

ရုိဟင္ဂ်ာႏွင္႔ပါတ္သက္၍ ေအာက္ပါအစုိးရထုတ္တရားဝင္ စာအုပ္မ်ားတြင္ ရုိဟင္ဂ်ာအ

ေၾကာင္း ေဖၚၿပထားသည္ကုိ ေတ႔ရမည္ၿဖစ္သည္။

၁။-(၁၈-၇-၁၉၆၁)ခုေန႔ထုတ္တပ္မေတာေခတ္ေရးစာေစာင္တြဲ(၁၂) ၊အမွတ္(၆)၊စာ(၃၂-၅၈)၂။-(၈-၈-၁၉၆၁)ခုေန႔ထုတ္တပ္မေတာေခတ္ေရးစာေစာင္တြဲ(၁၂) ၊အမွတ္(၉)၊

၃။-(၁-၆-၁၉၆၃)ေ၃႔ထုတ္ၿမန္မာ႔အသံေသာတရွင္မဂၢဇင္း အတြဲ(၄)အမွတ္(၁၉)

၄။-စာေပဗိမာန္ထုတ္ၿမန္မာ႔စြယ္စုံက်မ္း အတြဲ(၉)၁၉၆၄ ခုႏွစ္ စာမ်က္ႏွာ(၈၉)

၅။-၁၉၇၈ – ခုႏွစ္ထုတ္အထက္တန္းႏွင႔္္အလယ္တန္းၿမန္မာနဳိင္ငံပထဝီင္စာမ်က္ႏွာ(၈၆)

၆။-ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ေရစစၥၾတီရုံး`၌(၁၆-၁၂-၁၉၆၀)ေန႔တရားဝင္မွတ္ပုံတင္၍ထုတ္ေဝေသာ

ရုိဟင္ဂ်ာေခတ္ေရးသတင္းစဥ္

    အၿခားစာအုပ္မ်ားလည္းရွိေသးသည္။

ထုိ႕ေၾကာင္းအထက္ပါအေထာက္အထားမ်ား ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ ဥပေဒေၾကာင္းအရတရားဝင္

ရပ္တည္ေသာတုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုတစ္ၿဖစ္ပါသည္။

Relative articles

ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးတကယ္ရွိပါသလား ? ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးတကယ္ရွိပါတယ္။ အပုိင္း(၃)

ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးတကယ္ရွိပါသလား ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးတကယ္ရွိပါသည္။ အပုိင္း(၂)

ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးတကယ္ရွိပါသလား ? ရုိဟင္ဂ်ာလူမ်ဳိးတကယ္ရွိပါတယ္။ အေသးစိတ္ေလ႔လာၾကည္႔ပါ။ …

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s